Wskaźników jakości regulacji jest wiele. Część służy do oceny przebiegów przejściowych sygnały wyjściowego po wystąpieniu zakłócenia lub zmianie wartości zadanej, inne dotyczą właściwości układów w stanie ustalonym, niektóre ujmują łącznie właściwości w stanach przejściowych i w stanie ustalonym. W praktyce o przydatności poszczególnych wskaźników jakości regulacji decydują przesłanki fizyczne.
WiÄ™cej…OddziaÅ‚ywanie na proces z zamiarem osiÄ…gniÄ™cia zaÅ‚ożonego celu nazywa siÄ™ sterowaniem, zaÅ‚ożony cel nazywa siÄ™ celem sterowania, a ukÅ‚ad podlegajÄ…cy sterowaniu obiektem sterowania. SygnaÅ‚y, za poÅ›rednictwem których oddziaÅ‚uje siÄ™ na proces nazywa sterujÄ…cymi, a te na które oddziaÅ‚uje siÄ™ podczas sterowania — sygnaÅ‚ami sterowanymi. Zakłócenia sÄ… wielkoÅ›ciami wejÅ›ciowymi utrudniajÄ…cymi realizacjÄ™ celu sterowania. SygnaÅ‚y sterujÄ…ce obiektu sÄ… wytwarzane w urzÄ…dzeniu sterujÄ…cym. Ich źródÅ‚em może być również czÅ‚owiek - operator, mówi siÄ™ wtedy o sterowaniu rÄ™cznym.
WiÄ™cej…W analogowych UAR informacjÄ™ podaje najczęściej poziom energetyczny sygnaÅ‚u. W ukÅ‚adach cyfrowych poziomy energetyczne sÅ‚użą tylko do rozróżniania stanów umownych (liczb). Procesy technologiczne majÄ… zwykle wiele wejść i wyjść: na przykÅ‚ad jeden strumieÅ„ surowca może siÄ™ charakteryzować temperaturÄ…, skÅ‚adem chemicznym, wilgotnoÅ›ciÄ… - jeÅ›li każda z tych wielkoÅ›ci wpÅ‚ywa na parametry sygnałów wyjÅ›ciowych i może ulegać zmianom, to wszystkie te wielkoÅ›ci mogÄ… i być powinny sygnaÅ‚ami wejÅ›ciowymi. Jako sygnaÅ‚y sterujÄ…ce wybiera siÄ™ tylko niektóre, te za pomocÄ… których najÅ‚atwiej można wpÅ‚ywać na sygnaÅ‚y wyjÅ›ciowe.
WiÄ™cej…SygnaÅ‚y o czÄ™stotliwoÅ›ciach do kilku herców i o nieregularnych ksztaÅ‚tach można badać posÅ‚ugujÄ…c siÄ™ rejestratorami. Rejestrator jest urzÄ…dzeniem zawierajÄ…cymi organ ruchomy zmieniajÄ…cy swoje poÅ‚ożenie pod wpÅ‚ywem sygnaÅ‚u podlegajÄ…cego rejestracji. Z organem ruchomym jest zwiÄ…zany element piszÄ…cy lub drukujÄ…cy na noÅ›niku - najczęściej papierowym. Dla uzyskania zapisu w funkcji czasu rejestrator jest wyposażony w mechanizm przesuwu papieru. W przemyÅ›le rejestratory stosuje siÄ™ do kontroli warunków technologicznych procesu oraz udokumentowania sposobu jego prowadzenia — jest to szczególnie ważne podczas awarii.
WiÄ™cej…Zadaniem regulatora Jest wytworzenie przebiegu sygnaÅ‚u wejÅ›ciowego dla procesu na podstawie uchybu miÄ™dzy wartoÅ›ciÄ… zadanÄ… i rzeczywistÄ… wielkoÅ›ci wyjÅ›ciowej. A zatem regulator jest ukÅ‚adem, który na podstawie sygnaÅ‚u wyjÅ›ciowego z elementu pomiarowego oraz dodatkowego sygnaÅ‚u przenoszÄ…cego informacjÄ™ o wartoÅ›ci żądanej wytwarza sygnaÅ‚ oddziaÅ‚ujÄ…cy poprzez element wykonawczy na wartość sygnaÅ‚u wejÅ›ciowego.
Regulatory spełniające swoją funkcję tylko przy użyciu energii pochodzącej od elementu pomiarowego noszą nazwę regulatorów bezpośredniego działania.
Serwis edukacyjny i informacyjny - elektronika, automatyka, mechatronika dla uczniów szkół średnich ( techników ) kształcących się w zawodach technik elektronik, technik teleinformatyk, technik mechatronik, technik automatyk, technik elektryk.
Poza własnościami prostowniczymi złącze p-n cechuje się jeszcze jedną specyficzną własnością - wykazuje ono istnienie pojemności. Wartość tej pojemności jest zależna od wartości napięcia Ur. Obszar ładunku przestrzennego można w dużym uproszczeniu traktować jako elektrody kondensatora „rozsuwające" się przy wzroście napięcia Ur. Własność ta jest wykorzystana w budowie diod pojemnościowych. Zakres zmian pojemności jest wyznaczony napięciami granicznymi Urmin (w pobliżu O V) i Urmax w pobliżu napięcia przebicia. Podstawowe parametry charakteryzują pojemność znamionową Cr dla określonego napięcia Ur oraz zakres zmian pojemności. Schemat zastępczy diody pojemnościowej stanowi w uproszczeniu połączenie równoległe pojemności Cr wraz z rezystancją Rs i Rr.
WiÄ™cej…W diodach Zenera jest wykorzystywane zjawisko lawinowego narastania prÄ…du w pobliżu maksymalnego napiÄ™cia wstecznego. Specjalna technologia tych diod sprawia, że zjawisko przebicia jest powtarzalne i nie prowadzi do zniszczenia diody, jeżeli nie zostanie przekroczona wartość dopuszczalna prÄ…du wstecznego, zwanego w tym przypadku prÄ…dem Zenera - Iz. Wartość napiÄ™cia, dla którego nastÄ™puje przebicie nazywamy napiÄ™ciem Zenera Uz. Nachylenie charakterystyki w obszarze przebicia jest bardzo duże. Dioda przypomina wiÄ™c w pewnym sensie źródÅ‚o napiÄ™ciowe idealne, gdzie napiÄ™cie nie zależy od wartoÅ›ci pÅ‚ynÄ…cego prÄ…du. Zależność temperaturowa napiÄ™cia Zenera jest niewielka, a dla pewnych wartoÅ›ci Uz (rzÄ™du 5..7 V) jest bliska zera.
WiÄ™cej…PodstawowÄ… cechÄ… złącza p-n sÄ… jego wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci prostownicze, polegajÄ…ce na przewodzeniu prÄ…du o znaczÄ…cej w praktyce wartoÅ›ci w jednym kierunku. JeÅ›li do diody przyÅ‚ożymy napiÄ™cie zmienne, to dla połówek dodatnich dioda bÄ™dzie przewodzić, dla ujemnych połówek stanowić bÄ™dzie bardzo dużą rezystancjÄ™. Rezystancja w kierunku przewodzenia jest niewielka. Rozróżniamy przy tym dwa pojÄ™cia: rezystancji statycznej i rezystancji dynamicznej. Rezystancja statyczna definiowana jest jako nachylenie prostej przechodzÄ…cej przez poczÄ…tek ukÅ‚adu współrzÄ™dnych i punkt prÄ…cy diody. Natomiast rezystancja dynamiczna okreÅ›la bezpoÅ›rednio nachylenie charakterystyki w danym punkcie. W zależnoÅ›ci od pożądanej wartoÅ›ci prÄ…du przewodzenia If stosuje siÄ™ diody prostownicze maÅ‚ej lub dużej mocy. Oba rodzaje diod charakteryzuje siÄ™ za pomocÄ… tych samych parametrów.
WiÄ™cej…Elementem piezoelektrycznym nazywamy podzespół, w którym istnieje bezpoÅ›rednie powiÄ…zanie parametrów elektrycznych i mechanicznych. Inaczej mówiÄ…c, przyÅ‚ożenie napiÄ™cia do takiej struktury powoduje zmianÄ™ jej wymiarów lub ksztaÅ‚tu, a odksztaÅ‚cenie mechaniczne poluje powstanie napiÄ™cia na jej elektrodach. I tak np. przyÅ‚ożenie do elektrod napiÄ™cia zmiennego prowadzi do powstania drgaÅ„ mechaniczychch o takiej samej czÄ™stotliwoÅ›ci. Dla pewnych wartoÅ›ci czÄ™stotliwoÅ›ci aplituda tych drgaÅ„ osiÄ…ga maksimum. Mówimy wówczas o rezonansie mechanicznym.
W radiotechnice największe znaczenie mają elementy kwarcowe i piezoceramiczne. Elementy kwarcowe wykazują bardzo silne własności rezonansowe. Nazywamy je rezonatorami kwarcowymi. Są to wycięte w odpowiedni sposób z kryształu kwarcu, naturalnego bądź syntetycznego, kształtki (płytki, prostopadłościany, soczewki) z napylonymi w ściśle określonych miejscach elektrodami.
Odrębną grupę elementów indukcyjnych stanowią transformatory. Transformator składa się z co najmniej dwóch uzwojeń, sprzężonych magnetycznie. Energia, poprzez pole magnetyczne, jest przekazywana z uzwojenia pierwotnego do wtórnego. Ilość przekazywanej energii zależy od wartości sprzężenia, o której decyduje wzajemne położenie uzwojeń i ewentualne zastosowanie wspólnego rdzenia. Stosunek liczby zwojów uzwojenia wtórnego do pierwotnego nazywamy przekładnią zwojową transformatora. Jest ona w pewnych warunkach równa przekładni napięciowej, tzn. stosunkowi uzyskiwanego napięcia wtórnego do napięcia przykładanego do uzwojenia pierwotnego. Równość ta jest zachowana wówczas, gdy w uzwojeniu wtórnym nie płynie prąd.
WiÄ™cej…