Centrum Elektronika Automatyka


1. Cewka indukcyjna
(Elementy elektroniczne/Elementy)
Cechą dominującą elementów indukcyjnych - cewek jest indukcyjność, tj. własność, która umożliwia gromadzenie w nich energii w postaci pola magnetycznego. Jednocześnie w największym stopniu z dotychczas omówionych elementów, uwidacznia się tu wpływ szkodliwych składowych: rezystancyjnej i pojemnościowej. Element indukcyjny jest na ogół cewką z przewodnika z rdzeniem magnetycznym lub bez. Składową czynną reprezentuje rezystancja drutu oraz straty energii: w rdzeniu i na promieniowanie. Składową pojemnościową ...
2. Kondensator
(Elementy elektroniczne/Elementy)
Kondensator jest elementem elektronicznym, którego dominującą cechą jest pojemność, tzn. cecha umożliwiająca gromadzenie energii w postaci pola elektrycznego. Podobnie jak w przypadku rezystorów - nie istnieje idealny kondensator. Każdy kondensator powinien być rozpatrywany jako układ zastępczy, zawierający dodatkowo składową czynną (rezystancję) i bierną - indukcyjną. Składowa czynna określa tzw. stratność kondensatora. Składowa indukcyjna wynika z indukcyjności doprowadzeń oraz z budowy kondensatora. ...
W odróżnieniu od wzmacniaczy małych sygnałów, gdzie elementy wzmacniające pracują w małym obszarze pola charakterystyk i można traktować je w przybliżeniu jako liniowe, wzmacniacze dużych sygnałów pracują przy sygnałach zmiennych o poziomach porównywalnych z napięciami zasilania. W takim przypadku zaczynają odgrywać zasadniczą rolę nieliniowości charakterystyk. Ponadto we wzmacniaczach dużych sygnałów istotne jest na ogół uzyskanie dużej mocy przebiegów zmiennych. Elementy czynne pracują więc w warunkach ...
4. Wzmacniacz mocy
(Radiofonia/RTV)
Istnieje wielka różnorodność rozwiązań konstrukcyjnych wzmacniaczy mocy. Główny podział związany z mocą wyjściową i klasą sprzętu wyróżnia: wzmacniacze scalone monolityczne, wzmacniacze hybrydowe oraz wzmacniacze z elementów dyskretnych. Układy scalone są stosowane przede wszystkim w sprzęcie przenośnym i samochodowym. Wzmacniacze hybrydowe są spotykane w urządzeniach średniej klasy. Natomiast wzmacniacze wyższych klas i dużej mocy są wykonywane z elementów dyskretnych — tranzystorów bipolarnych ...
5. Głowica UKF
(Radiofonia/RTV)
... przy odpowiedniej szerokości pasma. Szumy własne głowicy powinny być jak najmniejsze, ze względu na to, że ich wartość rzutuje bezpośrednio na czułość toru FM. Optymalizacja szumowa dotyczy zarówno stopnia wejściowego jak i mieszacza. W przypadku wzmacniaczy w.cz. na tranzystorach bipolarnych prowadzi to do komplikacji obwodów wejściowych, które powinny zapewniać dopasowanie anteny do tranzystora wejściowego zarówno pod względem szumowym jak i dopasowania mocy. Warunki te nie są na ogół równoważne. ...
6. Anteny UKF
(Radiofonia/RTV)
... anteny UKF, jest impedancja charakterystyczna. Wyrażana jest ona w omach i ma w przybliżeniu charakter rzeczywisty. Wynika to stąd, że antena UKF, jako obwód rezonansowy, może być traktowana jako rezystancja. Ponadto określa się polaryzację anteny, kierunkowość oraz zysk energetyczny. Zysk energetyczny jest pojęciem umownym. Określa on stosunek mocy sygnału uzyskiwanego z anteny badanej w stosunku do umownej anteny wzorcowej, wszechkierunkowej. Doprowadzenie sygnału uzyskiwanego z anteny do obwodów ...
7. Antena odbiorcza
(Radiofonia/RTV)
Elementem zamieniającym energię fali elektromagnetycznej na napięcie jest antena odbiorcza. Od skuteczności pracy anteny oraz stopnia jej narażenia na oddziaływanie różnorodnych zakłóceń zależy przede wszystkim czułość odbiornika radiowego. Rozróżniamy dwa podstawwe rodzaje anten: elektryczne, reagujące na składową elektryczną pola elektromagnetycznego i magnetyczne, reagujące na składową magnetyczną tego pola. Anteny elektryczne są wykonywane w postaci tzw. anten zewnętrznych — odcinków przewodów ...
8. Silnik dwufazowy
(Automatyka/UAR)
... wytwarza własny strumień magnetyczny. Wzajemne oddziaływanie strumieni daje moment obracający wirnik zgodnie z kierunkiem wirowania pola. Wartość siły elektromotorycznej indukowanej w wirniku jest proporcjonalna do natężenia pola magnetycznego stojana i do różnicy prędkości kątowych pola wirującego i wirnika. Podczas obrotów wirnika zawsze jest potrzebny pewien moment napędowy - przynajmniej do pokonania tarcia w łożyskach. Widać więc, że do istoty działania omawianego silnika należy występowanie ...
9. Silniki prądu stałego
(Automatyka/UAR)
... Kierunek obrotu wyznacza się na podstawie tzw. „reguły lewej dłoni". W czasie obrotu wirnika szczotki będą dotykały coraz to innych segmentów komutatora, lecz rozpływ prądu, a więc i zwrot momentu nie zmieni się. Zaletami silników prądu stałego są stosunkowo duża sprawność, małe wymiary i duży moment rozruchowy. Wadami wynikającymi wyłącznie z obecności komutatora są zużycie szczotek, iskrzenie podczas komutacji, tarcie szczotek o komutator (istotne przy małych mocach). Źródłem pola magnetycznego ...


News Automatyka

Wskaźników jakości regulacji jest wiele. Część służy do oceny przebiegów przejściowych sygnały wyjściowego po wystąpieniu zakłócenia lub zmianie wartości zadanej, inne dotyczą właściwości układów w stanie ustalonym, niektóre ujmują łącznie właściwości w stanach przejściowych i w stanie ustalonym. W praktyce o przydatności poszczególnych wskaźników jakości regulacji decydują przesłanki fizyczne.

Więcej…

Oddziaływanie na proces z zamiarem osiągnięcia założonego celu nazywa się sterowaniem, założony cel nazywa się celem sterowania, a układ podlegający sterowaniu obiektem sterowania. Sygnały, za pośrednictwem których oddziałuje się na proces nazywa sterującymi, a te na które oddziałuje się podczas sterowania — sygnałami sterowanymi. Zakłócenia są wielkościami wejściowymi utrudniającymi realizację celu sterowania. Sygnały sterujące obiektu są wytwarzane w urządzeniu sterującym. Ich źródłem może być również człowiek - operator, mówi się wtedy o sterowaniu ręcznym.

Więcej…

W analogowych UAR informację podaje najczęściej poziom energetyczny sygnału. W układach cyfrowych poziomy energetyczne służą tylko do rozróżniania stanów umownych (liczb). Procesy technologiczne mają zwykle wiele wejść i wyjść: na przykład jeden strumień surowca może się charakteryzować temperaturą, składem chemicznym, wilgotnością - jeśli każda z tych wielkości wpływa na parametry sygnałów wyjściowych i może ulegać zmianom, to wszystkie te wielkości mogą i być powinny sygnałami wejściowymi. Jako sygnały sterujące wybiera się tylko niektóre, te za pomocą których najłatwiej można wpływać na sygnały wyjściowe.

Więcej…

Sygnały o częstotliwościach do kilku  herców i o nieregularnych kształtach można badać posługując się rejestratorami. Rejestrator jest urządzeniem zawierającymi organ ruchomy zmieniający swoje położenie pod wpływem sygnału podlegającego rejestracji. Z organem ruchomym jest związany element piszący lub drukujący na nośniku - najczęściej papierowym. Dla uzyskania zapisu w funkcji czasu rejestrator jest wyposażony w mechanizm przesuwu papieru. W przemyśle rejestratory stosuje się do kontroli warunków technologicznych procesu oraz udokumentowania sposobu jego prowadzenia — jest to szczególnie ważne podczas awarii.

Więcej…

Zadaniem regulatora Jest wytworzenie przebiegu sygnału wejściowego dla procesu na podstawie uchybu między wartością zadaną i rzeczywistą wielkości wyjściowej. A zatem regulator jest układem, który na podstawie sygnału wyjściowego z elementu pomiarowego oraz dodatkowego sygnału przenoszącego informację o wartości żądanej wytwarza sygnał oddziałujący poprzez element wykonawczy na wartość sygnału wejściowego.
Regulatory spełniające swoją funkcję tylko przy użyciu energii pochodzącej od elementu pomiarowego noszą nazwę regulatorów bezpośredniego działania.

Więcej…

Serwis Centrum LM

Serwis edukacyjny i informacyjny - elektronika, automatyka, mechatronika dla uczniów szkół średnich ( techników ) kształcących się w zawodach technik elektronik, technik teleinformatyk, technik mechatronik, technik automatyk, technik elektryk.

Elementy elektroniczne

Poza własnościami prostowniczymi złącze p-n cechuje się jeszcze jedną specyficzną własnością - wykazuje ono istnienie pojemności. Wartość tej pojemności jest zależna od wartości napięcia Ur. Obszar ładunku przestrzennego można w dużym uproszczeniu traktować jako elektrody kondensatora „rozsuwające" się przy wzroście napięcia Ur. Własność ta jest wykorzystana w budowie diod pojemnościowych. Zakres zmian pojemności jest wyznaczony napięciami granicznymi Urmin (w pobliżu O V) i Urmax w pobliżu napięcia przebicia. Podstawowe parametry charakteryzują pojemność znamionową Cr dla określonego napięcia Ur oraz zakres zmian pojemności. Schemat zastępczy diody pojemnościowej stanowi w uproszczeniu połączenie równoległe pojemności Cr wraz z rezystancją Rs i Rr.

Więcej…

W diodach Zenera jest wykorzystywane zjawisko lawinowego narastania prądu w pobliżu maksymalnego napięcia wstecznego. Specjalna technologia tych diod sprawia, że zjawisko przebicia jest powtarzalne i nie prowadzi do zniszczenia diody, jeżeli nie zostanie przekroczona wartość dopuszczalna prądu wstecznego, zwanego w tym przypadku prądem Zenera - Iz. Wartość napięcia, dla którego następuje przebicie nazywamy napięciem Zenera Uz. Nachylenie charakterystyki w obszarze przebicia jest bardzo duże. Dioda przypomina więc w pewnym sensie źródło napięciowe idealne, gdzie napięcie nie zależy od wartości płynącego prądu. Zależność temperaturowa napięcia Zenera jest niewielka, a dla pewnych wartości Uz (rzędu 5..7 V) jest bliska zera.

Więcej…

Podstawową cechą złącza p-n są jego właściwości prostownicze, polegające na przewodzeniu prądu o znaczącej w praktyce wartości w jednym kierunku. Jeśli do diody przyłożymy napięcie zmienne, to dla połówek dodatnich dioda będzie przewodzić, dla ujemnych połówek stanowić będzie bardzo dużą rezystancję. Rezystancja w kierunku przewodzenia jest niewielka. Rozróżniamy przy tym dwa pojęcia: rezystancji statycznej i rezystancji dynamicznej. Rezystancja statyczna definiowana jest jako nachylenie prostej przechodzącej przez początek układu współrzędnych i punkt prący diody. Natomiast rezystancja dynamiczna określa bezpośrednio nachylenie charakterystyki w danym punkcie. W zależności od pożądanej wartości prądu przewodzenia If stosuje się diody prostownicze małej lub dużej mocy. Oba rodzaje diod charakteryzuje się za pomocą tych samych parametrów.

Więcej…

Elementem piezoelektrycznym nazywamy podzespół, w którym istnieje bezpośrednie powiązanie parametrów elektrycznych i mechanicznych. Inaczej mówiąc, przyłożenie napięcia do takiej struktury powoduje zmianę jej wymiarów lub kształtu, a odkształcenie mechaniczne poluje powstanie napięcia na jej elektrodach. I tak np. przyłożenie do elektrod napięcia zmiennego prowadzi do powstania drgań mechaniczychch o takiej samej częstotliwości. Dla pewnych wartości częstotliwości aplituda tych drgań osiąga maksimum. Mówimy wówczas o rezonansie mechanicznym.
W radiotechnice największe znaczenie mają elementy kwarcowe i piezoceramiczne. Elementy kwarcowe wykazują bardzo silne własności rezonansowe. Nazywamy je rezonatorami kwarcowymi. Są to wycięte w odpowiedni sposób z kryształu kwarcu, naturalnego bądź syntetycznego, kształtki (płytki, prostopadłościany, soczewki) z napylonymi w ściśle określonych miejscach elektrodami.

Więcej…

Odrębną grupę elementów indukcyjnych stanowią transformatory. Transformator składa się z co najmniej dwóch uzwojeń, sprzężonych magnetycznie. Energia, poprzez pole magnetyczne, jest przekazywana z uzwojenia pierwotnego do wtórnego. Ilość przekazywanej energii zależy od wartości sprzężenia, o której decyduje wzajemne położenie uzwojeń i ewentualne zastosowanie wspólnego rdzenia. Stosunek liczby zwojów uzwojenia wtórnego do pierwotnego nazywamy przekładnią zwojową transformatora. Jest ona w pewnych warunkach równa przekładni napięciowej, tzn. stosunkowi uzyskiwanego napięcia wtórnego do napięcia przykładanego do uzwojenia pierwotnego. Równość ta jest zachowana wówczas, gdy w uzwojeniu wtórnym nie płynie prąd.

Więcej…