Centrum Elektronika Automatyka


1. Dioda Zenera
(Elementy elektroniczne/Elementy)
W diodach Zenera jest wykorzystywane zjawisko lawinowego narastania prądu w pobliżu maksymalnego napięcia wstecznego. Specjalna technologia tych diod sprawia, że zjawisko przebicia jest powtarzalne i nie prowadzi do zniszczenia diody, jeżeli nie zostanie przekroczona wartość dopuszczalna prądu wstecznego, zwanego w tym przypadku prądem Zenera - Iz. Wartość napięcia, dla którego następuje przebicie nazywamy napięciem Zenera Uz. Nachylenie charakterystyki w obszarze przebicia jest bardzo duże. Dioda ...
2. Dioda prostownicza
(Elementy elektroniczne/Elementy)
... przechodzącej przez początek układu współrzędnych i punkt prący diody. Natomiast rezystancja dynamiczna określa bezpośrednio nachylenie charakterystyki w danym punkcie. W zależności od pożądanej wartości prądu przewodzenia If stosuje się diody prostownicze małej lub dużej mocy. Oba rodzaje diod charakteryzuje się za pomocą tych samych parametrów. Są to: wartość napięcia przewodzenia Uf, dla której uzyskuje się określoną wartość prądu przewodzenia, wartość napięcia przebicia Ur, w kierunku zaporowym, ...
3. Wzmacniacz m.cz.
(Układy/układy)
Rolą wzmacniacza małej częstotliwości jest wzmocnienie sygnału uzyskiwanego ze źródła sygnału m.cz.: detektora, mikrofonu, do poziomu zapewniającego dostarczenie dostatecznej mocy do głośnika lub słuchawki. Istotna jest także możliwość kształtowania w pewnych granicach parametrów sygnału- wzmocnienia (głośności), lub charakterystyki częstotliwościowej (barwy tonu). Wszelkie procesy, jakim poddawany jest sygnał m.cz. powinny go w jak najmniejszym stopniu zniekształcać. Wzmacniacz nie powinien wprowadzać ...
4. Parametry wzmacniaczy m.cz.
(Układy/układy)
Podstawowe parametry wzmacniaczy m.cz. obejmują następujące cechy: -  znamionowa moc wyjściowa, -  czułość znamionowa, -  przesterowalność, -  impedancja wejściowa i wyjściowa, - przebieg charakterystyki częstotliwościowej, -  poziom zniekształceń nieliniowych na wyjściu, -  stosunek sygnału do zakłóceń na wyjściu. Znamionowa moc wyjściowa jest to maksymalna moc, którą wzmacniacz może oddawać obciążeniu w sposób ciągły. Moc tę definiuje się dla sygnału sinusoidalnego, o określonej częstotliwości, ...
5. Generatory
(Układy/układy)
... 1. Warunek fazy mówi, że zmiana fazy sygnału w pętli sprzężenia musi wynosić dfi = N*360°,       gdzie       N =0,1,2... Można dowieść, że stałość częstotliwości generowanego sygnału jest proporcjonalna do nachylenia charakterystyki fazowej selektywnego obwodu, decydującego o spełnieniu warunku fazy. Nachylenie tej charakterystyki jest z kolei proporcjonalne do dobroci Q obwodu. Według kryterium stabilności częstotliwości generatory dzielimy na generatory RC, LC i kwarcowe.  ...
6. Wzmacniacz rezonansowy
(Układy/układy)
Wzmacniacz rezonansowy, zwany także selektywnym, służy do wzmacniania napięcia w wąskim (relatywnie) paśmie częstotliwości, leżącym wokół częstotliwości środkowej fo. Sygnały leżące poza użytecznym pasmem powinny być w maksymalnym stopniu tłumione. We wzmacniaczach selektywnych elementem umożliwiającym uzyskanie wymaganej charakterystyki przenoszenia jest obwód rezonansowy lub filtr pasmowy. W typowym przypadku obwód rezonansowy ma postać równoległą i jest włączony w obwód kolektora. Wartość modułu ...
7. Klasy pracy wzmacniaczy
(Układy/układy)
Podstawą rozważań na temat pracy wzmacniaczy dużych sygnałów są charakterystyki - głównie wyjściowe. W ich obszarze jest wybierany statyczny punkt pracy tranzystora. W zależności od jego położenia mówimy o różnej klasie pracy Wzmacniacza. Pojęcie to na jest dogodnie wyjaśnić operując charakterystyką wejściową Ib = f(Ube). W praktyce podstawowe znaczenie ma klasa A i B, ewentualnie klasa mieszana AB. W nadajnikach stosowana jest także klasa C. Statyczny punkt pracy we wzmacniaczu klasy A jest ...
8. Stereodekoder
(Radiofonia/RTV)
... fazowych jest charakterystyka filtrów p.cz. oraz charakterystyka częstotliwościowa detektora FM. Minimalizacja zniekształceń wymaga konstruowania filtrów p.cz. o liniowej fazie oraz zapewnienia dostatecznej szerokości pasma dyskryminatora. W praktyce, spadek charakterystyki dyskryminatora większy niż 3 dB dla częstotliwości 53 kHz (górna częstotliwość pasma zajmowanego przez sygnał MPX) prowadzi do poważnego zakłócenia pracy stereodekodera. Ponieważ warunki te są dość trudne do spełnienia w stereodekoderach ...
9. Czujniki temperatury
(Automatyka/UAR)
...  O właściwościach użytkowych czujników w szerszym zakresie temperatur mówią ich charakterystyki temperaturowe, czyli statyczne zależności rezystancji od temperatury. Czujniki platynowe mogą pracować w zakresie -200 do +800°C, a ich charakterystyki są prawie liniowe, czułość stosunkowo mała, mają dużą powtarzalność pomiarów. Czujniki niklowe charakteryzują się węższym zakresem temperatur mierzonych, większą nieliniowością, lecz mają lepszą czułość i są tańsze od platynowych. Czujniki miedziane ...
... oblicza się jako stosunek wartości ustalonych sygnału wyjściowego do wejściowego. Dla obiektu astatycznego określa się dwa parametry zastępcze dynamiczne: współczynnik wzmocnienia prędkościowego i czas opóźnienia T0. Dla obiektów astatycznych nie podaje się charakterystyki statycznej y(u). Przykładem obiektu statycznego może być układ termiczny, bowiem temperatura nie może przekroczyć temperatury grzejnika. Przykładem obiektu astatycznego może być zbiornik bez odpływu, którego sygnałem wejściowym ...
11. Obiekt regulacji
(Automatyka/UAR)
... obecność utrudnia realizację sterowania. Miejsce oraz charakter zakłóceń jest na ogół nieznany. Umownie (modelowo) przyjmujemy, że zakłócenia oddziałują na wejściach procesu i mają charakter impulsów skokowych lub przebiegów okresowych o danym widmie. Można zatem wyróżnić w układzie wejścia sterujące i zakłócające ( symulowane ), przy czym charakterystyki tego samego procesu technologicznego przy zmianie sygnałów na różnych wejściach nie muszą być identyczne. Jako wielkość sterującą wybiera się ...


News Automatyka

Wskaźników jakości regulacji jest wiele. Część służy do oceny przebiegów przejściowych sygnały wyjściowego po wystąpieniu zakłócenia lub zmianie wartości zadanej, inne dotyczą właściwości układów w stanie ustalonym, niektóre ujmują łącznie właściwości w stanach przejściowych i w stanie ustalonym. W praktyce o przydatności poszczególnych wskaźników jakości regulacji decydują przesłanki fizyczne.

Więcej…

Oddziaływanie na proces z zamiarem osiągnięcia założonego celu nazywa się sterowaniem, założony cel nazywa się celem sterowania, a układ podlegający sterowaniu obiektem sterowania. Sygnały, za pośrednictwem których oddziałuje się na proces nazywa sterującymi, a te na które oddziałuje się podczas sterowania — sygnałami sterowanymi. Zakłócenia są wielkościami wejściowymi utrudniającymi realizację celu sterowania. Sygnały sterujące obiektu są wytwarzane w urządzeniu sterującym. Ich źródłem może być również człowiek - operator, mówi się wtedy o sterowaniu ręcznym.

Więcej…

W analogowych UAR informację podaje najczęściej poziom energetyczny sygnału. W układach cyfrowych poziomy energetyczne służą tylko do rozróżniania stanów umownych (liczb). Procesy technologiczne mają zwykle wiele wejść i wyjść: na przykład jeden strumień surowca może się charakteryzować temperaturą, składem chemicznym, wilgotnością - jeśli każda z tych wielkości wpływa na parametry sygnałów wyjściowych i może ulegać zmianom, to wszystkie te wielkości mogą i być powinny sygnałami wejściowymi. Jako sygnały sterujące wybiera się tylko niektóre, te za pomocą których najłatwiej można wpływać na sygnały wyjściowe.

Więcej…

Sygnały o częstotliwościach do kilku  herców i o nieregularnych kształtach można badać posługując się rejestratorami. Rejestrator jest urządzeniem zawierającymi organ ruchomy zmieniający swoje położenie pod wpływem sygnału podlegającego rejestracji. Z organem ruchomym jest związany element piszący lub drukujący na nośniku - najczęściej papierowym. Dla uzyskania zapisu w funkcji czasu rejestrator jest wyposażony w mechanizm przesuwu papieru. W przemyśle rejestratory stosuje się do kontroli warunków technologicznych procesu oraz udokumentowania sposobu jego prowadzenia — jest to szczególnie ważne podczas awarii.

Więcej…

Zadaniem regulatora Jest wytworzenie przebiegu sygnału wejściowego dla procesu na podstawie uchybu między wartością zadaną i rzeczywistą wielkości wyjściowej. A zatem regulator jest układem, który na podstawie sygnału wyjściowego z elementu pomiarowego oraz dodatkowego sygnału przenoszącego informację o wartości żądanej wytwarza sygnał oddziałujący poprzez element wykonawczy na wartość sygnału wejściowego.
Regulatory spełniające swoją funkcję tylko przy użyciu energii pochodzącej od elementu pomiarowego noszą nazwę regulatorów bezpośredniego działania.

Więcej…

Serwis Centrum LM

Serwis edukacyjny i informacyjny - elektronika, automatyka, mechatronika dla uczniów szkół średnich ( techników ) kształcących się w zawodach technik elektronik, technik teleinformatyk, technik mechatronik, technik automatyk, technik elektryk.

Elementy elektroniczne

Poza własnościami prostowniczymi złącze p-n cechuje się jeszcze jedną specyficzną własnością - wykazuje ono istnienie pojemności. Wartość tej pojemności jest zależna od wartości napięcia Ur. Obszar ładunku przestrzennego można w dużym uproszczeniu traktować jako elektrody kondensatora „rozsuwające" się przy wzroście napięcia Ur. Własność ta jest wykorzystana w budowie diod pojemnościowych. Zakres zmian pojemności jest wyznaczony napięciami granicznymi Urmin (w pobliżu O V) i Urmax w pobliżu napięcia przebicia. Podstawowe parametry charakteryzują pojemność znamionową Cr dla określonego napięcia Ur oraz zakres zmian pojemności. Schemat zastępczy diody pojemnościowej stanowi w uproszczeniu połączenie równoległe pojemności Cr wraz z rezystancją Rs i Rr.

Więcej…

W diodach Zenera jest wykorzystywane zjawisko lawinowego narastania prądu w pobliżu maksymalnego napięcia wstecznego. Specjalna technologia tych diod sprawia, że zjawisko przebicia jest powtarzalne i nie prowadzi do zniszczenia diody, jeżeli nie zostanie przekroczona wartość dopuszczalna prądu wstecznego, zwanego w tym przypadku prądem Zenera - Iz. Wartość napięcia, dla którego następuje przebicie nazywamy napięciem Zenera Uz. Nachylenie charakterystyki w obszarze przebicia jest bardzo duże. Dioda przypomina więc w pewnym sensie źródło napięciowe idealne, gdzie napięcie nie zależy od wartości płynącego prądu. Zależność temperaturowa napięcia Zenera jest niewielka, a dla pewnych wartości Uz (rzędu 5..7 V) jest bliska zera.

Więcej…

Podstawową cechą złącza p-n są jego właściwości prostownicze, polegające na przewodzeniu prądu o znaczącej w praktyce wartości w jednym kierunku. Jeśli do diody przyłożymy napięcie zmienne, to dla połówek dodatnich dioda będzie przewodzić, dla ujemnych połówek stanowić będzie bardzo dużą rezystancję. Rezystancja w kierunku przewodzenia jest niewielka. Rozróżniamy przy tym dwa pojęcia: rezystancji statycznej i rezystancji dynamicznej. Rezystancja statyczna definiowana jest jako nachylenie prostej przechodzącej przez początek układu współrzędnych i punkt prący diody. Natomiast rezystancja dynamiczna określa bezpośrednio nachylenie charakterystyki w danym punkcie. W zależności od pożądanej wartości prądu przewodzenia If stosuje się diody prostownicze małej lub dużej mocy. Oba rodzaje diod charakteryzuje się za pomocą tych samych parametrów.

Więcej…

Elementem piezoelektrycznym nazywamy podzespół, w którym istnieje bezpośrednie powiązanie parametrów elektrycznych i mechanicznych. Inaczej mówiąc, przyłożenie napięcia do takiej struktury powoduje zmianę jej wymiarów lub kształtu, a odkształcenie mechaniczne poluje powstanie napięcia na jej elektrodach. I tak np. przyłożenie do elektrod napięcia zmiennego prowadzi do powstania drgań mechaniczychch o takiej samej częstotliwości. Dla pewnych wartości częstotliwości aplituda tych drgań osiąga maksimum. Mówimy wówczas o rezonansie mechanicznym.
W radiotechnice największe znaczenie mają elementy kwarcowe i piezoceramiczne. Elementy kwarcowe wykazują bardzo silne własności rezonansowe. Nazywamy je rezonatorami kwarcowymi. Są to wycięte w odpowiedni sposób z kryształu kwarcu, naturalnego bądź syntetycznego, kształtki (płytki, prostopadłościany, soczewki) z napylonymi w ściśle określonych miejscach elektrodami.

Więcej…

Odrębną grupę elementów indukcyjnych stanowią transformatory. Transformator składa się z co najmniej dwóch uzwojeń, sprzężonych magnetycznie. Energia, poprzez pole magnetyczne, jest przekazywana z uzwojenia pierwotnego do wtórnego. Ilość przekazywanej energii zależy od wartości sprzężenia, o której decyduje wzajemne położenie uzwojeń i ewentualne zastosowanie wspólnego rdzenia. Stosunek liczby zwojów uzwojenia wtórnego do pierwotnego nazywamy przekładnią zwojową transformatora. Jest ona w pewnych warunkach równa przekładni napięciowej, tzn. stosunkowi uzyskiwanego napięcia wtórnego do napięcia przykładanego do uzwojenia pierwotnego. Równość ta jest zachowana wówczas, gdy w uzwojeniu wtórnym nie płynie prąd.

Więcej…